HTC Hero. Όταν το Android άρχισε να αποκτά χαρακτήρα

Βρισκόμαστε στο 2009.

Η αγορά των smartphones βρίσκεται σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μεταβατικές περιόδους της ιστορίας της. Το iPhone έχει ήδη αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού, το Symbian εξακολουθεί να έχει τεράστια βάση χρηστών αλλά δείχνει να βαραίνει, τα Windows Mobile επιμένουν να απευθύνονται σε όσους είχαν υπομονή και γερά νεύρα, και κάπου εκεί, από το πουθενά σχεδόν, εμφανίζεται όλο και πιο έντονα ένα νέο λειτουργικό.

Android.

Στην αρχή, ας είμαστε ειλικρινείς, δεν έπειθε τους πάντες. Το πρώτο HTC Dream, γνωστό και ως T Mobile G1, είχε ενδιαφέρον, είχε QWERTY πληκτρολόγιο, είχε Google DNA, αλλά περισσότερο θύμιζε συσκευή για developers και λιγότερο ολοκληρωμένο smartphone για τον απλό χρήστη. Το HTC Magic ήταν πιο κομψό, πιο ώριμο, πιο «κινητό» στην καθημερινή χρήση, αλλά και πάλι κάτι έλειπε.

Και μετά ήρθε το HTC Hero.

Για να καταλάβουμε όμως το Hero, πρέπει πρώτα να θυμηθούμε ποια ήταν τότε η HTC.

Δεν ήταν ακόμη η εταιρεία που θα γνώριζε ο πολύς κόσμος λίγα χρόνια αργότερα. Για εμάς όμως, τους πιο παλιούς των forums, η HTC ήταν ήδη γνωστή υπόθεση. Qtek, TyTN, Touch, Diamond, Windows Mobile συσκευές, cooked ROMs, πειράγματα, συγχρονισμοί, ActiveSync, stylus, registry tweaks και όλα εκείνα τα όμορφα βασανιστήρια που χαρακτήριζαν την εποχή.

Η HTC ήξερε να φτιάχνει συσκευές για power users. Για ανθρώπους που δεν ήθελαν απλώς να πάρουν τηλέφωνο ή να στείλουν SMS. Ήθελαν να έχουν μαζί τους ένα μικρό εργαλείο τσέπης. Έναν προσωπικό υπολογιστή σε σμίκρυνση, με όλα τα καλά και τα στραβά που αυτό συνεπαγόταν.

Το HTC Hero ήταν ίσως η πρώτη Android συσκευή που προσπάθησε σοβαρά να βγάλει το Android από το στενό πλαίσιο του τεχνολογικού πειράματος και να το παρουσιάσει ως κάτι πιο ώριμο, πιο φιλικό, πιο καθημερινό.

Πρώτη εντύπωση;

Μα, φυσικά, το σχήμα.

Εκείνο το χαρακτηριστικό κάτω μέρος, το περίφημο chin, ήταν από τα στοιχεία που δεν τα ξεχνούσες. Άλλους τους ξένιζε, άλλους τους άρεσε, αλλά αδιάφορο δεν άφηνε κανέναν. Η συσκευή είχε καμπύλες, είχε προσωπικότητα, είχε την αίσθηση ότι δεν φτιάχτηκε απλώς για να μοιάζει με όλα τα υπόλοιπα. Δεν ήταν ένα ακόμα μαύρο ορθογώνιο χωρίς ταυτότητα.

Και τολμώ να πω ότι αυτό της έδινε χαρακτήρα.

Η οθόνη του ήταν 3.2 ιντσών, capacitive, με ανάλυση 320Χ480 pixels. Σήμερα αυτό προκαλεί χαμόγελο, αλλά τότε ήταν απολύτως αποδεκτό μέγεθος για smartphone. Η συσκευή διέθετε επεξεργαστή Qualcomm στα 528 MHz, 288 MB RAM, 512 MB ROM, υποδοχή microSD, WiFi, GPS, Bluetooth, HSDPA και κάμερα 5 MPixels με autofocus.

Όχι, δεν ήταν τέρας επιδόσεων. Όχι, δεν είχε την αμεσότητα του iPhone. Όχι, το Android της εποχής δεν είχε ακόμη την ωριμότητα που γνωρίζουμε σήμερα. Αλλά είχε κάτι άλλο.

Είχε προοπτική.

Και κυρίως, είχε HTC Sense.

Εδώ βρίσκεται και η πραγματική σημασία του Hero.

Το HTC Sense δεν ήταν απλώς ένα skin πάνω από το Android. Ήταν μια ολόκληρη φιλοσοφία χρήσης. Ήταν η προσπάθεια της HTC να πάρει ένα λειτουργικό που τότε έμοιαζε κάπως άδειο, τεχνικό και άχαρο, και να του δώσει ανθρώπινο πρόσωπο.

Αρχικές οθόνες με widgets, ρολόι και καιρός που έγιναν σχεδόν σήμα κατατεθέν, καλύτερη εφαρμογή επαφών, πιο προσεγμένο dialer, πιο λογική οργάνωση, πιο όμορφα γραφικά, πιο ζωντανή αίσθηση. Εκεί που το καθαρό Android τότε έδειχνε σαν σκελετός, το Sense έβαζε πάνω του σάρκα, ρούχα και λίγη αξιοπρέπεια.

Για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, τότε αυτά δεν ήταν αυτονόητα.

Το να ανοίγεις το κινητό και να βλέπεις πληροφορία στην αρχική οθόνη, χωρίς να ψάχνεις μέσα σε μενού και εφαρμογές, ήταν σοβαρή υπόθεση. Το να έχεις widgets που έδιναν αίσθηση προσωπικού χώρου στη συσκευή ήταν κάτι που ξεχώριζε το Android από την πιο κλειστή λογική του iPhone.

Και το Hero ήταν από τις πρώτες συσκευές που το έδειξαν αυτό με τρόπο πειστικό.

Φυσικά, υπήρχαν και τα στραβά.

Η ταχύτητα δεν ήταν πάντα αυτή που θα θέλαμε. Το hardware έδειχνε τα όριά του όταν άρχιζες να φορτώνεις εφαρμογές και widgets. Το Android Market της εποχής δεν είχε καμία σχέση με το σημερινό οικοσύστημα εφαρμογών. Πολλές εφαρμογές ήταν πειραματικές, άλλες μισοτελειωμένες, άλλες φτιαγμένες περισσότερο με ενθουσιασμό παρά με εμπορική λογική.

Αλλά αυτό ακριβώς ήταν και το ωραίο.

Υπήρχε η αίσθηση ότι κάτι χτίζεται μπροστά στα μάτια μας.

Όσοι ερχόμασταν από Symbian, PalmOS ή Windows Mobile, είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε τα smartphones ως μικρά τεχνικά οικοσυστήματα. Κάθε πλατφόρμα είχε τη δική της λογική, τη δική της κοινότητα, τα δικά της προβλήματα, τα δικά της φανατικά μέλη. Δεν υπήρχε ακόμη η σημερινή μονοκαλλιέργεια. Δεν ήταν όλα Android ή iOS. Υπήρχε πραγματική ποικιλία.

Το Hero ήρθε σε εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Όταν το παλιό δεν είχε πεθάνει ακόμα και το νέο δεν είχε κυριαρχήσει ακόμη.

Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, τέτοιες συσκευές δεν τις αγόραζες απλώς επειδή τις είδες σε μια διαφήμιση. Ήθελε ψάξιμο. Ήθελε forums. Ήθελε να διαβάσεις reviews, εντυπώσεις χρηστών, προβλήματα με ελληνικά, συμβατότητα με δίκτυα, αυτονομία, εφαρμογές, αναβαθμίσεις. Ήθελε να δεις τι λένε οι άλλοι που το είχαν ήδη στα χέρια τους.

Και αυτό ήταν μεγάλο μέρος της μαγείας.

Δεν υπήρχε μόνο η συσκευή. Υπήρχε η κοινότητα γύρω από τη συσκευή.

Άλλοι έλεγαν ότι το Android είναι το μέλλον. Άλλοι κρατούσαν γερά το Symbian. Άλλοι δεν εγκατέλειπαν με τίποτα τα Windows Mobile. Οι Palmάδες είχαν ήδη αρχίσει να ζουν το τέλος μιας εποχής. Και οι iPhone users κοιτούσαν τους υπόλοιπους με εκείνη τη σιγουριά που συχνά συνοδεύει όσους έχουν βρει πρώτοι το νέο trend.

Το HTC Hero δεν ήταν η συσκευή που έκανε το Android κυρίαρχο από μόνη της. Δεν θα ήταν σωστό να του δώσουμε μεγαλύτερο βάρος από αυτό που είχε.

Ήταν όμως ένα από τα πρώτα Android smartphones που έδειξαν ότι η πλατφόρμα είχε μέλλον και εκτός στενού κύκλου developers και τεχνολογικά ανήσυχων χρηστών.

Έδειξε ότι το Android μπορούσε να είναι παραμετροποιήσιμο, ανοιχτό, ευέλικτο, αλλά ταυτόχρονα πιο φιλικό και πιο όμορφο. Έδειξε ότι οι κατασκευαστές μπορούσαν να βάλουν τη δική τους υπογραφή πάνω στο λειτουργικό. Καλώς ή κακώς, αυτό θα χαρακτήριζε όλη την επόμενη δεκαετία.

Το κοιτάζω σήμερα, τόσα χρόνια μετά, και σκέφτομαι ότι το Hero ήταν από εκείνες τις συσκευές που δεν έγιναν θρύλος μόνο λόγω πωλήσεων ή επιδόσεων. Έγιναν σημαντικές επειδή στάθηκαν σε μια κρίσιμη καμπή.

Ήταν εκεί όταν το Android άρχισε να αποκτά χαρακτήρα.

Ήταν εκεί όταν η HTC βρισκόταν στο απόγειο της δημιουργικής της αυτοπεποίθησης.

Ήταν εκεί όταν ακόμα πιστεύαμε ότι κάθε νέα συσκευή μπορούσε να φέρει κάτι διαφορετικό στο τραπέζι.

Και ίσως αυτό είναι που μου λείπει περισσότερο από εκείνη την εποχή.

Δεν ήταν όλα καλύτερα τότε. Ας μη γράφουμε και παραμύθια. Οι συσκευές κόλλαγαν, οι μπαταρίες μας άγχος έδιναν, οι εφαρμογές δεν ήταν πάντα αξιόπιστες, τα ελληνικά ήθελαν συχνά πατέντες, και οι αναβαθμίσεις ήταν πολλές φορές υπόθεση υπομονής.

Αλλά υπήρχε ενθουσιασμός.

Υπήρχε η αίσθηση ότι η επόμενη συσκευή δεν θα ήταν απλώς λίγο πιο γρήγορη από την προηγούμενη. Θα ήταν διαφορετική.

Και το HTC Hero ήταν διαφορετικό.

Όχι τέλειο.

Αλλά αυθεντικό.

Και σε μια εποχή όπου πολλά smartphones μοιάζουν πια μεταξύ τους, αυτό από μόνο του αρκεί για να το θυμόμαστε με σεβασμό.

Πόσοι από εσάς το είχατε ή το χαζεύατε τότε στα reviews και στα forums;

Phone, the original. Εκεί που το κινητό γύρισε σελίδα

Σωτήριο έτος 2007. Η κινητή τηλεφωνία βρίσκεται σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φάσεις της ιστορίας της. Τα smartphones υπάρχουν ήδη. Και όχι απλώς υπάρχουν, αλλά έχουν ήδη αποκτήσει φανατικό κοινό.

Υπάρχει Symbian. Υπάρχει Windows Mobile. Υπάρχει PalmOS. Υπάρχει BlackBerry. Υπάρχουν συσκευές με Qwerty πληκτρολόγια, με stylus, με κάρτες μνήμης, με σουίτες Office, με συγχρονισμό Outlook, με email, με 3G, με Bluetooth, με εφαρμογές, με όλο εκείνο το υπέροχο χάος που έκανε εμάς τους τότε mobile geeks να περνάμε ώρες σε forums, reviews και καταλόγους καταστημάτων.

Ο υποφαινόμενος είχε ήδη ζήσει την εμπειρία του Nokia 6600, που τον έβαλε για τα καλά στον κόσμο του Symbian, και στη συνέχεια του Palm Treo 650, που υπήρξε πραγματικό εργαλείο δουλειάς. PalmOS, Qwerty, Outlook sync, Documents To Go, email, εφαρμογές για τα πάντα. There was an app for that, πολύ πριν γίνει σλόγκαν αλλού.

Και ενώ όλα αυτά θεωρούνταν, τουλάχιστον για τους ψαγμένους, η φυσιολογική εξέλιξη του smartphone, εμφανίζεται ο Steve Jobs τον Ιανουάριο του 2007 και παρουσιάζει μια συσκευή που έμοιαζε να έρχεται από άλλη εποχή.

iPod. Phone. Internet communicator.

Και κάπου εκεί, η αγορά της κινητής τηλεφωνίας σταμάτησε για λίγο να αναπνέει.

Το πρώτο iPhone δεν ήταν, αντικειμενικά, το πιο πλήρες smartphone της εποχής. Να τα λέμε αυτά, γιατί η ιστορία δεν γράφεται με fanboy γυαλιά. Δεν είχε 3G. Δεν είχε MMS. Δεν είχε copy paste. Δεν είχε GPS. Δεν είχε κάρτα μνήμης. Δεν είχε δυνατότητα αλλαγής μπαταρίας από τον χρήστη. Δεν είχε App Store στην αρχική του μορφή. Δεν είχε βιντεοσκόπηση. Δεν είχε καν το είδος της ελευθερίας που είχαμε συνηθίσει σε Symbian, PalmOS και Windows Mobile.

Αν το έβαζες κάτω με το spec sheet, υπήρχαν αρκετοί λόγοι να το απορρίψεις. Και πολλοί το κάναμε στην αρχή, τουλάχιστον νοητικά.

Μα δεν έχει 3G.

Μα δεν έχει εφαρμογές τρίτων.

Μα δεν στέλνει αρχεία με Bluetooth.

Μα δεν έχει κάρτα μνήμης.

Μα το Nokia N95 κάνει περισσότερα.

Μα τι smartphone είναι αυτό;

Και ξέρετε κάτι; Σε αρκετά από αυτά, η κριτική είχε βάση.

Μόνο που το iPhone δεν ήρθε να κερδίσει τη μάχη του spec sheet. Ήρθε να αλλάξει το γήπεδο.

Η συσκευή διέθετε οθόνη αφής 3.5 ιντσών, ανάλυση 320x480, capacitive multitouch τεχνολογία, κάμερα 2 MPixels, WiFi, Bluetooth, EDGE για δεδομένα, αποθηκευτικό χώρο 4 GB ή 8 GB στις πρώτες εκδόσεις, και λειτουργικό που τότε ονομαζόταν απλώς iPhone OS.

Στα χαρτιά, δεν τρόμαζε τους ανταγωνιστές.

Στο χέρι, όμως, ήταν άλλη ιστορία.

Η πρώτη επαφή με το interface ήταν περίεργη. Όχι επειδή ήταν δύσκολο. Το ακριβώς αντίθετο. Ήταν περίεργη επειδή ξαφνικά όλα έμοιαζαν αυτονόητα. Το scrolling είχε φυσικότητα. Το pinch to zoom σε φωτογραφίες και ιστοσελίδες έμοιαζε σχεδόν μαγικό για την εποχή. Ο Safari έδειχνε κανονικές ιστοσελίδες, όχι ταλαιπωρημένες mobile εκδόσεις με μισό περιεχόμενο και άλλο μισό χαμένο στη μετάφραση του WAP και των πρώτων mobile browsers.

Και φυσικά, υπήρχε η απουσία stylus.

Για εμάς που είχαμε μάθει να πατάμε μικροσκοπικά κουτάκια με πλαστική γραφίδα, να κάνουμε calibration στην οθόνη, να ψάχνουμε επιλογές σε υπομενού και να νιώθουμε μια μικρή υπεροχή επειδή ξέραμε τι είναι το ActiveSync, αυτό ήταν σχεδόν προσβολή :p

Το iPhone έλεγε κάτι απλό: άγγιξέ με με το δάχτυλο.

Όχι με stylus. Όχι με joystick. Όχι με πέντε επίπεδα μενού. Με το δάχτυλο.

Και αυτή ήταν η ουσία της επανάστασης.

Μέχρι τότε, τα smartphones ήταν κυρίως συσκευές για ανθρώπους που ήξεραν τι έψαχναν. Ήθελες email, συγχρονισμό, εφαρμογές, Office, αρχεία, ημερολόγιο, επαφές, εταιρική χρήση. Ήσουν διατεθειμένος να παιδευτείς. Να αγοράσεις ελληνικά. Να στήσεις APN. Να ψάξεις forums. Να φλασάρεις firmware. Να κάνεις hard reset και μετά να θυμηθείς τι δεν είχες κάνει backup.

Το iPhone πήρε αυτή την πολυπλοκότητα και την έκρυψε πίσω από μια εμπειρία χρήσης που είχε συνοχή. Όχι πληρότητα στην αρχή. Συνοχή.

Και αυτό, εκ των υστέρων, ήταν το χτύπημα που δεν είδαν όλοι να έρχεται.

Γιατί από εκείνη τη στιγμή, το ερώτημα στην αγορά άλλαξε. Δεν ήταν πλέον μόνο “τι κάνει η συσκευή;”. Ήταν και “πώς είναι να τη χρησιμοποιείς;”.

Τεράστια διαφορά.

Το πρώτο iPhone δεν είχε την ωριμότητα που απέκτησε αργότερα η πλατφόρμα. Η μεγάλη έκρηξη ήρθε με το App Store το 2008, όταν πλέον η Apple άνοιξε τον δρόμο για εφαρμογές τρίτων με τρόπο οργανωμένο, εμπορικό και εύκολο για τον μέσο χρήστη. Εκεί άρχισε να φαίνεται καθαρά ότι το παιχνίδι δεν θα παιζόταν μόνο στο hardware, αλλά και στο οικοσύστημα.

Όμως η βάση είχε μπει από το original iPhone.

Η οθόνη. Το touch. Το browser. Η αίσθηση ότι κρατάς κάτι ενιαίο. Όχι ένα τηλέφωνο με πρόσθετες δυνατότητες. Αλλά έναν μικρό υπολογιστή τσέπης που τύχαινε να κάνει και κλήσεις.

Στην Ελλάδα και στην Κύπρο, φυσικά, δεν ήταν όλα ρόδινα. Δεν μιλάμε για εποχή που έμπαινες άνετα σε ένα κατάστημα, το έπαιρνες επίσημα και τελείωνες. Υπήρχαν εισαγωγές, ξεκλειδώματα, οδηγοί, forums, iTunes, firmware, baseband, SIM cards, και όλη εκείνη η γνωστή αγωνία του early adopter: αν κάτι πάει στραβά, ποιος θα το αναλάβει;

Αλλά αυτό ήταν μέρος της γοητείας.

Το iPhone του 2007 δεν ήταν μια τακτοποιημένη, ώριμη επιλογή. Ήταν περιέργεια. Ήταν ρίσκο. Ήταν δήλωση. Ήταν η αίσθηση ότι μπροστά σου ανοίγει μια νέα σελίδα στην κινητή τηλεφωνία, χωρίς να ξέρεις ακόμη πόσο μεγάλη θα γίνει.

Ο υποφαινόμενος το απέκτησε εκείνη τη χρονιά, αντικαθιστώντας το Palm Treo 650. Και η αλήθεια είναι πως η μετάβαση δεν ήταν καθόλου απλή συναισθηματικά. Το Treo ήταν εργαλείο. Ήταν μηχάνημα δουλειάς. Είχε πληκτρολόγιο. Είχε εφαρμογές. Είχε τη λογική του PalmOS, την οποία είχα αγαπήσει. Ήταν μια συσκευή που ήξερα να τη φέρνω στα μέτρα μου.

Το iPhone ήταν άλλο πράγμα.

Στην αρχή, ένιωθες ότι έχανες δύναμη. Μετά καταλάβαινες ότι κέρδιζες ροή. Η συσκευή δεν σου έδινε αμέσως όλες τις επιλογές που ζητούσε ο power user. Σου έδινε όμως μια εμπειρία που σε τραβούσε να τη χρησιμοποιείς ξανά και ξανά. Και αυτό, όσο και αν τότε δεν θέλαμε πάντα να το παραδεχτούμε, ήταν σημαντικό.

Κοιτώντας πίσω, το original iPhone δεν ήταν τέλειο. Ούτε καν κοντά. Ήταν γεμάτο ελλείψεις, ειδικά για όσους ερχόμασταν από πιο “ανοιχτά” ή πιο επαγγελματικά smartphones της εποχής. Όμως ήταν η συσκευή που άλλαξε την κατεύθυνση της αγοράς.

Δεν σκότωσε αμέσως το Symbian. Δεν εξαφάνισε την Palm από τη μια μέρα στην άλλη. Δεν έριξε το BlackBerry αμέσως από τον θρόνο του. Η ιστορία δεν λειτουργεί με κουμπί on και off.

Άλλαξε όμως το κριτήριο.

Μετά το iPhone, κανένας κατασκευαστής δεν είχε την πολυτέλεια να αγνοήσει την εμπειρία χρήσης. Κανένας δεν είχε την πολυτέλεια να θεωρεί την οθόνη αφής δευτερεύον χαρακτηριστικό. Κανένας δεν είχε την πολυτέλεια να φτιάχνει smartphone σαν μικρό υπολογιστή με πληκτρολόγιο και μενού, χωρίς να σκέφτεται τον απλό χρήστη.

Από εκεί και μετά, όλοι έπρεπε να απαντήσουν στο ίδιο ερώτημα.

Πώς θα μοιάζει το smartphone μετά το iPhone;

Κάποιοι απάντησαν γρήγορα. Κάποιοι άργησαν. Κάποιοι δεν κατάλαβαν ποτέ τι τους χτύπησε.

Για εμάς που ζήσαμε εκείνη την εποχή μέσα από forums, reviews, συγκρίσεις, πειράματα, συγχρονισμούς, ξεκλειδώματα και ατελείωτες συζητήσεις, το πρώτο iPhone δεν είναι απλώς μια παλιά Apple συσκευή.

Είναι το σημείο στο οποίο η κινητή τηλεφωνία γύρισε σελίδα.

Όχι επειδή τα είχε όλα.

Επειδή ανάγκασε όλους τους άλλους να ξανασκεφτούν τι σημαίνει smartphone.

Palm Treo 650: Το smartphone πριν τα smartphones

 Βρισκόμαστε στο καλοκαίρι του 2005. Η κινητή τηλεφωνία έχει πλέον ωριμάσει αρκετά. Τα έγχρωμα κινητά έχουν γίνει καθημερινότητα, οι κάμερες έχουν αρχίσει να θεωρούνται απαραίτητες, τα SMS παραμένουν το βασικό μέσο επικοινωνίας και τα πρώτα smartphones έχουν ήδη αρχίσει να τραβούν την προσοχή όσων δεν έβλεπαν το κινητό απλά ως τηλέφωνο.

Ο υποφαινόμενος είχε ήδη από το 2003 το Nokia 6600, ένα από τα σημαντικότερα Series 60 smartphones της εποχής, αλλά πλησίαζε η διετία και, όπως συμβαίνει με κάθε άνθρωπο που έχει το μικρόβιο της τεχνολογίας, το μάτι είχε αρχίσει να γυαλίζει.

Και εκεί εμφανίστηκε το Palm Treo 650.

Για να καταλάβουν οι νεότεροι και να θυμηθούν οι παλαιότεροι, η Palm τότε δεν ήταν μια τυχαία εταιρεία. Ήταν για χρόνια η βασίλισσα των PDA, των Personal Digital Assistants. Οι συσκευές της αποτελούσαν εργαλείο δουλειάς για στελέχη, επαγγελματίες, developers και γενικά για όσους ήθελαν το ημερολόγιο, τις επαφές, τις σημειώσεις και τις εργασίες τους πάντα μαζί τους, πολύ πριν το smartphone γίνει προέκταση του χεριού μας.

Μετά την εξαγορά της Handspring, η Palm μπήκε πιο σοβαρά και στην αγορά των κινητών τηλεφώνων. Και το Treo 650 ήταν ίσως η πιο χαρακτηριστική στιγμή αυτής της μετάβασης.

Ο λόγος που μου κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν, φυσικά, το PalmOS.

Ένα λειτουργικό απλό, γρήγορο, πρακτικό και ώριμο. Δεν προσπαθούσε να εντυπωσιάσει με γραφικά. Δεν είχε animations, widgets και άλλα τέτοια στολίδια. Είχε όμως εφαρμογές για τα πάντα. Contacts, Calendar, Memos, Tasks, Calculator, World Clock, συγχρονισμό με Outlook ή με το Palm Desktop, αλλά και μια τεράστια κοινότητα developers που είχε δημιουργήσει λογισμικό για κάθε πιθανή ανάγκη.

There was an app for that, πολύ πριν το πει η Apple.

Την ίδια περίοδο, και στο myphone.gr είχε δημιουργηθεί μια εξαιρετική κοινότητα γύρω από τις Palm συσκευές. Όχι απλώς χρήστες που ρωτούσαν ποιο κινητό να αγοράσουν, αλλά άνθρωποι που έστηναν, πείραζαν, δοκίμαζαν και μοιράζονταν πραγματική γνώση. Από εκείνες τις κοινότητες που έκαναν τα forums σχολείο.

Κάπου εκεί οργανώθηκε και Palm meeting στο Μπουρνάζι. Έτυχε εκείνες τις ημέρες να βρίσκομαι στην Αθήνα, οπότε βρέθηκα κι εγώ εκεί. Εκεί είδα από κοντά το Treo 650, αλλά και το LifeDrive Mobile Manager, μια άλλη ιδιαίτερη Palm συσκευή με οθόνη 3.9", εσωτερική χωρητικότητα 4 GB και δυνατότητα περιστροφής της οθόνης με κουμπί.

Ναι, 4 GB. Όσα είχε και το μικρό iPhone δύο χρόνια αργότερα. Το γήρας ου γαρ έρχεται μόνον, αλλά κάποια νούμερα δεν ξεχνιούνται εύκολα

Το Treo 650 όμως ήταν αυτό που μου έμεινε στο μυαλό.

Έγχρωμη οθόνη αφής 2.7" με ανάλυση 320x320, ενσωματωμένο QWERTY πληκτρολόγιο, quad band κινητό τηλέφωνο, κάμερα 0.3 MPixels με δυνατότητα βιντεοσκόπησης, Bluetooth, υποδοχή για κάρτες SD και MMC, αναπαραγωγή MP3 και video, καλή αυτονομία και, κυρίως, PalmOS.

Στα χαρτιά, δεν ήταν η πιο εντυπωσιακή συσκευή του κόσμου. Στην πράξη όμως, ήταν κανονικό εργαλείο.

Το μεγάλο του όπλο ήταν το λογισμικό. Πέρα από τις κλασικές εφαρμογές της Palm, υπήρχε το Documents To Go, μια πλήρης σουίτα Office για αρχεία Microsoft Office. Υπήρχε email client με υποστήριξη Microsoft Exchange Server και ActiveSync. Υπήρχαν εφαρμογές οργάνωσης, utilities, βάσεις δεδομένων, readers, προγράμματα συγχρονισμού, μέχρι και ελληνικά μέσω PiLoc, αφού η γλώσσα μας φυσικά δεν αποτελούσε προτεραιότητα για την Palm.

Κλασικά πράγματα για εμάς τους Έλληνες και Κυπρίους χρήστες. Πλήρωνες τη συσκευή, πλήρωνες τις εφαρμογές, πλήρωνες και για να γράφεις σωστά στη γλώσσα σου

Δεν ήταν βέβαια όλα ρόδινα.

Το Treo 650 είχε εξωτερική κεραία, σε μια εποχή που η αγορά είχε ήδη αρχίσει να θεωρεί την εσωτερική κεραία αυτονόητη. Δεν υποστήριζε δίκτυα 3G. Δεν είχε WiFi. Για WiFi χρειαζόταν ξεχωριστό εξάρτημα της Enfora, το οποίο κούμπωνε πάνω στη συσκευή και την έκανε να μοιάζει περισσότερο με πείραμα τηλεπικοινωνιακού εργαστηρίου παρά με κομψό smartphone.

Είχε όμως GPRS. Και για email, βασική πλοήγηση και συγχρονισμό, έκανε τη δουλειά του. Όχι γρήγορα. Όχι άνετα με τα σημερινά δεδομένα. Αλλά το 2005, το να έχεις email στην τσέπη σου, συγχρονισμένο με Outlook και Exchange Server, ήταν μικρό θαύμα.

Η αγορά του, φυσικά, δεν ήταν απλή υπόθεση.

Ο επίσημος αντιπρόσωπος της Palm σε Ελλάδα και Κύπρο δεν φημιζόταν ακριβώς για την ταχύτητα και το ενδιαφέρον του. Οπότε, όταν δόθηκε η ευκαιρία, το Treo αγοράστηκε από διαδικτυακό κατάστημα του εξωτερικού. Άλλες εποχές. Περισσότερη ταλαιπωρία, περισσότερη αναμονή, αλλά και περισσότερη χαρά όταν έφτανε τελικά το κουτί στα χέρια σου.

Και όταν ήρθε, περιττό να πω πως το ξέσκισα.

Συγχρονισμός με Outlook. Σύνδεση με Exchange Server. Εφαρμογές επί εφαρμογών. Ελληνικά PiLoc. Office αρχεία στο Documents To Go. Βάσεις δεδομένων. Notes. Tasks. Calendar. Email. Το Treo 650 δεν ήταν απλώς κινητό. Ήταν ο προσωπικός μου ψηφιακός βοηθός, τηλέφωνο, organizer και μικρό γραφείο τσέπης μαζί.

Και αυτό είναι το σημείο που ίσως δύσκολα εξηγείται σήμερα.

Σήμερα όλα τα smartphones κάνουν τα πάντα. Και ακριβώς επειδή κάνουν τα πάντα, πολλές φορές δεν νιώθεις ότι έχεις πραγματική σχέση με τη συσκευή. Τότε όμως, κάθε συσκευή είχε χαρακτήρα. Το Symbian είχε τη δική του λογική. Το Windows Mobile τη δική του. Το PalmOS τη δική του. Κάθε επιλογή ήταν και μια μικρή δήλωση για το τι χρήστης ήσουν.

Το Palm Treo 650 ήταν για τον άνθρωπο που ήθελε εργαλείο.

Ήθελε φυσικό πληκτρολόγιο. Ήθελε άμεση πρόσβαση σε ημερολόγιο και επαφές. Ήθελε να γράφει email χωρίς να παλεύει με αριθμητικά πλήκτρα. Ήθελε εφαρμογές, συγχρονισμό, παραγωγικότητα. Ήθελε ένα PDA που να είναι και κινητό τηλέφωνο, όχι απλώς ένα κινητό που προσπαθούσε να κάνει λίγα παραπάνω.

Αντικαταστάθηκε τον Οκτώβριο του 2007 από το νέο θαύμα της εποχής, το iPhone. Και, αντικειμενικά, η ιστορία από εκεί και πέρα άλλαξε πορεία. Η Palm δεν κατάφερε να ακολουθήσει όπως έπρεπε. Το PalmOS έμεινε πίσω. Το webOS ήρθε αργά. Η αγορά είχε ήδη αποφασίσει ότι το μέλλον θα ήταν αλλού.

Αλλά για όσους το ζήσαμε, το Treo 650 παραμένει ξεχωριστό.

Όχι γιατί ήταν τέλειο. Δεν ήταν.

Όχι γιατί είχε τα καλύτερα specs. Δεν τα είχε.

Αλλά γιατί αντιπροσώπευε μια εποχή όπου το smartphone ήταν ακόμη εργαλείο, όχι καταναλωτική συνήθεια. Μια εποχή όπου οι κοινότητες στα forums είχαν βάθος, οι εφαρμογές ψάχνονταν μία μία, τα προβλήματα λύνονταν με δοκιμές, καλώδια, sync settings και αρκετή υπομονή.

Το Palm Treo 650 ήταν μια συσκευή για ανθρώπους που ήθελαν να κάνουν δουλειά με το κινητό τους, πριν αυτό γίνει αυτονόητο.

Και κάπου εκεί βρίσκεται η νοσταλγία.

Στο QWERTY πληκτρολόγιο. Στην τετράγωνη οθόνη. Στο PalmOS. Στο Documents To Go. Στο PiLoc. Στα forums. Στα meetings. Στους ανθρώπους που μοιράζονταν γνώση χωρίς αλγόριθμους, χωρίς engagement metrics, χωρίς “content strategy”.

Μόνο επειδή τους άρεσε η τεχνολογία.

xpan, nikosxeng3, iaswn, pythagoras και τα υπόλοιπα παιδιά της πάλαι ποτέ κοινότητας των Palm, ένα μεγάλο ευχαριστώ. Μας μάθατε ότι μια συσκευή δεν είναι μόνο τα τεχνικά χαρακτηριστικά της. Είναι και οι άνθρωποι που την εξερευνούν μαζί σου.

Ποιοι από εσάς είχατε ζήσει την εποχή των Palm;

Και ποια εφαρμογή PalmOS θυμάστε ακόμη;

Nokia 6600. Το Symbian «αυγό» που μας έδειξε το smartphone πριν γίνει αυτονόητο.

 Σωτήριο έτος 2003.

Η Nokia βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου. Τα 3310, 6310i, 7210 και 7650 έχουν ήδη γράψει τη δική τους ιστορία. Τα κινητά δεν είναι πια μόνο για κλήσεις και SMS. Έχουν αρχίσει να αποκτούν χρώμα, κάμερες, εφαρμογές, memory cards, Bluetooth, menus που μοιάζουν περισσότερο με μικρό λειτουργικό και λιγότερο με απλή λίστα επιλογών.

Και κάπου εκεί εμφανίζεται το Nokia 6600.

Ή, όπως το θυμόμαστε πολλοί, το «αυγό». Ή το "μπιφτέκι".

Ένα κινητό που τότε δεν έμοιαζε ακριβώς με τίποτα άλλο. Δεν είχε το αυστηρό business ύφος του 6310i. Δεν είχε το πειραματικό, σχεδόν παράξενο design του 3650 με το κυκλικό πληκτρολόγιο. Δεν είχε το gaming attitude του N-Gage. Το 6600 στεκόταν κάπου στη μέση.

Ήταν σοβαρό, αλλά όχι βαρετό.
Ήταν smartphone, αλλά όχι απαγορευτικά περίπλοκο.
Ήταν premium, αλλά με εκείνη την περίεργη Nokia αυτοπεποίθηση που έλεγε, «ναι, αυτό είναι το σχήμα του, deal with it».

Για εμένα, το Nokia 6600 έχει και μία πιο προσωπική υποσημείωση. Δεν αγοράστηκε από την Κύπρο. Ήταν πανάκριβο εδώ. Από εκείνες τις συσκευές που τις έβλεπες στη βιτρίνα, τις κοιτούσες λίγο παραπάνω από όσο έπρεπε, και μετά έκανες τον υπολογισμό στο μυαλό σου και σε έπιανε σιωπή.

Τελικά ήρθε από Dubai.

Και αυτό από μόνο του λέει πολλά για την εποχή. Πριν τα online stores γίνουν καθημερινότητα, πριν τα price comparison sites, πριν το «παραγγέλνω και έρχεται αύριο», υπήρχε η άλλη διαδρομή. Ο γνωστός που ταξιδεύει. Η αγορά από έξω. Η συσκευή που φτάνει στα χέρια σου σαν μικρό τεχνολογικό τρόπαιο.

Και το 6600 ήταν ακριβώς αυτό.

Ένα τρόπαιο της πρώτης smartphone εποχής.

Το πρώτο πράγμα που σε τραβούσε ήταν η οθόνη. TFT, 176 x 208 pixels, 65.536 χρώματα. Σήμερα ακούγεται σαν ανέκδοτο από μουσείο. Τότε όμως ήταν παράθυρο. Ήταν η διαφορά ανάμεσα στο «έχω κινητό» και στο «κρατάω κάτι πιο κοντά σε υπολογιστή τσέπης».

Το Series 60 UI πάνω σε Symbian OS 7.0s είχε άλλη αίσθηση. Εικονίδια. Φάκελοι. Εφαρμογές. Multitasking λογική, έστω με τους περιορισμούς της εποχής. Δεν ήσουν κλειδωμένος σε ένα απλό firmware menu. Μπορούσες να εγκαταστήσεις εφαρμογές. Να ψάξεις SIS files. Να δοκιμάσεις file managers, viewers, media players, utilities, παιχνίδια, themes.

Για τους power users των 00s, αυτό δεν ήταν λεπτομέρεια.

Ήταν πρόσκληση.

Το 6600 είχε 104 MHz ARM επεξεργαστή και περίπου 6 MB εσωτερικής μνήμης. Ναι, 6 MB. Όχι GB. MB. Και όμως, με MMC κάρτα στο πλάι και λίγη υπομονή, άνοιγε ένας μικρός κόσμος. Εκεί έμπαιναν φωτογραφίες, βίντεο, ringtones, εφαρμογές, backups, και φυσικά εκείνα τα αρχεία που περνούσαμε από Bluetooth λες και κάναμε παράνομη ανταλλαγή πυρηνικών σχεδίων.

Το Bluetooth τότε ήταν κοινωνικό εργαλείο.

Δεν ήταν απλώς connectivity. Ήταν τελετουργία.

«Άνοιξε Bluetooth.»
«Ποιο όνομα έχεις;»
«Στείλε μου το ringtone.»
«Πέρασε μου εκείνο το game.»

Και φυσικά υπήρχε και το IrDA, για όσους θυμούνται την εποχή που έπρεπε να βάλεις δύο συσκευές αντικριστά, ακίνητες, σαν να έκαναν διαπραγμάτευση ειρήνης στο τραπέζι.

Η VGA κάμερα ήταν άλλο μεγάλο σημείο. 640 x 480 pixels. Σήμερα θα την απορρίπταμε πριν καν ανοίξει το camera app. Τότε όμως ήταν μαγεία. Να βγάζεις φωτογραφία από το κινητό σου, να τη βλέπεις αμέσως, να την αποθηκεύεις, να τη στέλνεις, να την κρατάς. Όχι με ποιότητα. Με δυνατότητα.

Αυτή ήταν η λέξη κλειδί για το Nokia 6600.

Δυνατότητα.

Δεν ήταν τέλειο. Είχε όγκο. Είχε βάρος. Το joystick ήθελε αγάπη και προσοχή. Το Symbian μπορούσε να γίνει αργό, ιδιότροπο, ακόμα και εκνευριστικό. Οι εφαρμογές δεν ήταν πάντα σταθερές. Η μνήμη γέμιζε γρήγορα. Και όποιος έπαιζε με πολλά installations ήξερε ότι κάποια στιγμή θα ερχόταν η ώρα του format.

Αλλά αυτή ήταν και η ομορφιά του.

Το Nokia 6600 δεν ήταν ένα «εύκολο» κινητό με τη σημερινή έννοια. Ήταν μια συσκευή που σε καλούσε να ασχοληθείς. Να μάθεις. Να ψάξεις. Να πειράξεις. Να βρεις το σωστό app. Να διαβάσεις forums. Να ρωτήσεις. Να απαντήσεις. Να γίνεις μέρος μιας κοινότητας που ανακάλυπτε τα smartphones πριν ο κόσμος καταλάβει ότι θα ζούσε μέσα σε αυτά.

Για την κυπριακή αγορά της εποχής, είχε και το στοιχείο του απλησίαστου. Δεν ήταν το κινητό που έπαιρνες επειδή απλώς έληξε το συμβόλαιο. Δεν υπήρχε καν η δυνατότητα συμβολαίου. Ήταν επιλογή. Ήταν δήλωση. Ήταν η συσκευή που έβλεπες στα χέρια κάποιου και ήξερες ότι «αυτός ασχολείται».

Και ναι, υπήρχε εκείνο το μικρό αίσθημα υπεροχής όταν άνοιγες το menu και έβλεπες κάτι που οι άλλοι δεν είχαν. Όχι γιατί ήσουν καλύτερος. Αλλά γιατί κρατούσες ένα κομμάτι από το μέλλον, λίγο νωρίτερα από τους υπόλοιπους.

Με τα σημερινά δεδομένα, το Nokia 6600 είναι αργό, παχύ, περιορισμένο και τεχνικά αστείο απέναντι σε οποιοδήποτε σύγχρονο smartphone. Αλλά αυτή είναι η λάθος σύγκριση.

Το σωστό ερώτημα δεν είναι τι μπορεί να κάνει σήμερα.

Το σωστό ερώτημα είναι τι μας έδειξε τότε.

Και τότε μας έδειξε ότι το κινητό δεν θα έμενε απλώς τηλέφωνο.

Θα γινόταν κάμερα.
Θα γινόταν organizer.
Θα γινόταν media player.
Θα γινόταν φορητή πλατφόρμα εφαρμογών.
Θα γινόταν η συσκευή που κουβαλούσαμε παντού, όχι μόνο για να μιλήσουμε, αλλά για να οργανώσουμε, να θυμηθούμε, να παίξουμε, να ψάξουμε, να συνδεθούμε.

Το Nokia 6600 δεν ήταν το πρώτο smartphone. Δεν χρειάζεται να του φορτώσουμε τίτλους που δεν χρειάζεται. Η αξία του είναι αλλού.

Ήταν από τα πρώτα smartphones που έκαναν την ιδέα να μοιάζει σχετικά φυσιολογική.

Όχι για όλους. Αλλά για εμάς, τους ανθρώπους που βλέπαμε μια νέα συσκευή και δεν ρωτούσαμε μόνο «πόσο κάνει;», αλλά «τι μπορεί να τρέξει;».

Και αυτό, για τη χρυσή δεκαετία των 00s, ήταν αρκετό για να το βάλει στην ιστορία.

Είχες Nokia 6600;
Το αγόρασες από Κύπρο, από εξωτερικό, ή το ζήλευες από μακριά όπως τόσες άλλες ακριβές συσκευές της εποχής;

Ericsson R320s: Όταν το Internet χώρεσε σε πέντε γραμμές

Τα χρυσά 00s δεν άρχισαν με touchscreens.

Άρχισαν με υπομονή.

Σωτήριο έτος 2000. Η κινητή τηλεφωνία έχει ήδη μπει στη ζωή μας, τα SMS αρχίζουν να εξελίσσονται στο πρώτο πραγματικό killer app της εποχής, και κάπου εκεί εμφανίζεται άλλο ένα μαγικό αρκτικόλεξο: WAP.

Wireless Application Protocol.

Ή, όπως το ζούσαμε τότε, η πρώτη υπόσχεση ότι το Internet θα έμπαινε στην τσέπη μας.

Όχι βέβαια το Internet όπως το ξέρουμε σήμερα. Όχι φωτογραφίες, όχι social media, όχι video, όχι ατελείωτο scrolling μέχρι να ξεχάσεις γιατί άνοιξες το κινητό εξαρχής.

Μιλάμε για πέντε γραμμές σε μαυρόασπρη οθόνη.

Πέντε γραμμές.

Και όμως, τότε αυτό αρκούσε για να νιώσεις ότι κρατούσες κάτι από το μέλλον.

Το Ericsson R320s ήταν μία από εκείνες τις συσκευές που δεν προσπαθούσαν να είναι όμορφες με τον σημερινό τρόπο. Ήταν μακρύ, λεπτό, ορθογώνιο, με καμπύλες και εξωτερική κεραία. Σελιδοδείκτης κανονικός, όπως εύστοχα το είχε χαρακτηρίσει μέλος του forum. Παρόλα αυτά, είχε χαρακτήρα. Και εκείνη την εποχή, ο χαρακτήρας μετρούσε.

Δεν ήταν συσκευή για όλους. Δεν ήταν το Nokia 3310 που έβλεπες παντού. Δεν ήταν το εύκολο, το λαϊκό, το αυτονόητο. Ήταν Ericsson, με το κλασικό μενού της εταιρείας, με τη γνωστή λογική πλοήγησης, με εκείνη την πιο σοβαρή, λίγο επαγγελματική αύρα που είχαν τα καλύτερα Ericsson της εποχής.

Και φυσικά, είχε WAP.

Σήμερα αυτό ακούγεται σχεδόν αστείο. Τότε όμως ήταν τεχνολογικό παράθυρο.

Άνοιγες τον WAP browser, περίμενες, έβλεπες γραμμή γραμμή το περιεχόμενο να φορτώνει, και ένιωθες ότι συμμετέχεις σε κάτι νέο. Ειδήσεις, απλές σελίδες, πληροφορίες, ίσως κάποιο portal του παρόχου, όλα κομμένα και ραμμένα για μια μικρή οθόνη που πάλευε να χωρέσει τον κόσμο.

Και ας μην κοροϊδευόμαστε. Ήταν αργό. Ήταν περιορισμένο. Ήταν άβολο. Το κόστος χρήσης δεν ήταν αμελητέο, οι ρυθμίσεις ήθελαν υπομονή, και τα δίκτυα της εποχής δεν είχαν καμία σχέση με αυτό που θεωρούμε σήμερα δεδομένο.

Αλλά εκεί ήταν και η μαγεία.

Δεν είχαμε GPRS στη συγκεκριμένη συσκευή. Δεν είχαμε Bluetooth. Δεν είχαμε κάμερα. Δεν είχαμε MP3. Δεν είχαμε εφαρμογές όπως τις ξέρουμε σήμερα. Αν ήθελες να περάσεις κάτι από τον υπολογιστή στο κινητό, είχες καλώδιο ή υπέρυθρες. Και αν κατάφερνες να συγχρονίσεις ή να μεταφέρεις κάτι σωστά, ένιωθες περίπου σαν διαχειριστής δορυφορικού σταθμού.

Το R320s όμως είχε κάτι πιο σημαντικό.

Ήταν από τις συσκευές που άλλαζαν τον τρόπο που έβλεπες το κινητό τηλέφωνο. Δεν ήταν πλέον μόνο για κλήσεις και SMS. Ήταν τερματικό. Ήταν εργαλείο πρόσβασης. Ήταν η πρώτη, ατελής, αργή και πεισματάρικη απόπειρα να ενωθεί η κινητή τηλεφωνία με το Διαδίκτυο.

Και αυτό, για όσους το ζήσαμε τότε, είχε άλλη βαρύτητα.

Για να αποκτήσεις τέτοια συσκευή, συνήθως έμπαινες σε διαδικασία συμβολαίου, επιδότησης, χαρτιών, εγγυήσεων και λοιπών τελετουργιών της παλιάς κινητής τηλεφωνίας. Δεν πήγαινες απλώς σε ένα κατάστημα, πλήρωνες και έφευγες με το νέο σου gadget. Η αγορά κινητού τελευταίας τεχνολογίας είχε διαδικασία. Είχε αναμονή. Είχε ψάξιμο. Είχε και λίγη τρέλα.

Ίσως γι’ αυτό τα θυμόμαστε τόσο έντονα.

Γιατί κάθε συσκευή δεν ήταν απλώς αναβάθμιση. Ήταν μικρό κεφάλαιο ζωής.

Το Ericsson R320s δεν ήταν τέλειο κινητό. Δεν ήταν καν το πιο πρακτικό κινητό της εποχής του. Ήταν όμως ένα από τα πρώτα που μας έδειξαν ότι το κινητό τηλέφωνο δεν θα έμενε για πάντα τηλέφωνο.

Και κάπως έτσι, μέσα από πέντε μαυρόασπρες γραμμές, αρχίσαμε να βλέπουμε το μέλλον.

Όχι καθαρά.

Αλλά αρκετά για να το κυνηγήσουμε.

Πως ξεκινά ένα αθώο DM και πως μπορεί να κρύβει παγίδα

Υπάρχουν DM που ξεκινούν με ενθουσιασμό. Υπάρχουν DM που ξεκινούν με ενδιαφέρον. Και υπάρχουν DM που ξεκινούν με ηρεμία και μια ζεστή, ανθρώπινη ενέργεια. Αυτά είναι τα πιο ύπουλα, γιατί δεν σε κάνουν να σηκώσεις άμυνες. Σε κάνουν να νιώσεις άνεση.

Πριν λίγες μέρες είχα μια συνομιλία που από την πρώτη στιγμή έμοιαζε αληθινή και τρυφερή. Δεν υπήρχε flirting ούτε παράξενες ερωτήσεις. Το προφίλ έδειχνε μια ήρεμη γυναίκα από την Ασία, χωρισμένη εδώ και χρόνια, με μια δωδεκάχρονη κόρη. Μιλούσε με χαμηλούς τόνους, χωρίς υπερβολές και χωρίς ένταση. Μου περιέγραψε την καθημερινότητα της, το άγχος της δουλειάς, τη ρουτίνα με την κόρη της, τη χαλάρωση στο μπαλκόνι με καφέ. Τίποτα δεν φαινόταν ύποπτο.

Αυτή η φάση ονομάζεται softening.

Ο εγκέφαλος χαλαρώνει, οι άμυνες πέφτουν και η συζήτηση νιώθει φυσική. Το μοίρασμα προσωπικών στιγμών φτιάχνει γρήγορα την ψευδαίσθηση οικειότητας. Ένα μικρό heart emoji εδώ και εκεί λειτουργεί σαν επιβεβαίωση εμπιστοσύνης. Αυτό ακριβώς ήταν και το πρώτο warning sign, αλλά δεν φαίνεται αν δεν το περιμένεις.

Γιατί πολλές πραγματικές γυναίκες μιλούν έτσι.

Και οι scammers το ξέρουν.

Μετά από λίγο η συζήτηση έγινε πιο φιλοσοφική. Μιλήσαμε για stress, για μοίρα, για το πως η ζωή έρχεται όταν δεν περιμένεις πολλά. Φράσεις ήρεμες, αλλά και πάλι περίεργα γενικές. Αυτές οι κουβέντες είναι συχνά εργαλείο χαλάρωσης και αποσύνδεσης. Κανείς δεν θα υποψιαστεί ότι κάτι χτίζεται από κάτω.

Και τότε ήρθε το αίτημα.

Η γυναίκα μου είπε ότι ο λογαριασμός της στο PC είχε μπλοκαριστεί και ότι η Microsoft της είπε να γίνει login από άλλη χώρα για να ξεκλειδωθεί. Μου ζητούσε να κάνω εγώ login στο email της από Κύπρο. Στο μυαλό εκείνου που δεν ασχολείται με τεχνολογία ή ασφάλεια, αυτό ίσως ακούγεται λογικό. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία τέτοια διαδικασία. Καμία εταιρεία δεν ζητά login από τρίτο άτομο ή από άλλη χώρα για να λυθεί πρόβλημα πρόσβασης.

Αυτό είναι το σημείο που ένα αθώο DM αποκαλύπτει το πραγματικό του πρόσωπο.

Αν έκανα login, θα έπαιρνα security code στο κινητό μου. Εκείνη θα μου ζητούσε να της τον προωθήσω. Με αυτόν τον κωδικό θα άλλαζε τον κωδικό του email της, θα αποκτούσε πλήρη πρόσβαση και θα το χρησιμοποιούσε για να ανακτήσει άλλους λογαριασμούς. Τα email είναι το κλειδί για όλα. Αν κάποιος πάρει το email σου, μπορεί να επαναφέρει κωδικούς για PayPal, Facebook, Instagram, cloud και οτιδήποτε άλλο.

Η παγίδα ήταν καθαρή.

Ευτυχώς δεν έπεσα μέσα.

Απάντησα ευγενικά αλλά σταθερά ότι δεν μπορώ να κάνω login σε κανέναν λογαριασμό τρίτου. Εκείνη απλώς είπε ok. Δεν πίεσε. Δεν επέμεινε. Και αυτό είναι συνηθισμένο. Δεν είναι όλοι οι scammers επιθετικοί. Πολλοί κάνουν ένα test και αν δεν πετύχει, φεύγουν για τον επόμενο.

Τι μαθαίνουμε από αυτή την εμπειρία

Πρώτον

• Οι πιο επικίνδυνες κουβέντες είναι οι ήρεμες.
• Αυτές που μοιάζουν ανθρώπινες και αθώες.

Δεύτερον

• Το softening είναι πραγματικό.
• Όταν κάποιος σου μιλά γλυκά και χαμηλόφωνα, ο εγκέφαλος χαλαρώνει και οι άμυνες πέφτουν.

Τρίτον

• Τα μικρά warning signs υπάρχουν
• η υπερβολικά γρήγορη οικειότητα
• τα γενικά φιλοσοφικά σχόλια
• η έλλειψη πραγματικού ενδιαφέροντος για εσένα
• οι καρδιές σε κάθε ευγενική φράση
• Όλα αυτά φτιάχνουν έδαφος για την κρίσιμη στιγμή.

Τέταρτον

• Το τεχνικό αίτημα είναι πάντα το κλειδί.
• Ένα login
• ένας κωδικός
• ένα recovery
• μια δήθεν οδηγία από Microsoft ή Google
• Αυτά δεν πρέπει ποτέ να γίνονται δεκτά.

Πέμπτον

• Η πρόληψη είναι απλή
• Δεν κάνουμε login για κανέναν
• Δεν στέλνουμε κωδικούς
• Δεν βοηθάμε σε recovery
• Δεν ανοίγουμε links που δεν περιμένουμε
• Δεν εμπιστευόμαστε τεχνικά αιτήματα από αγνώστους

Κλείσιμο

Ένα DM μπορεί να είναι μια πραγματική γνωριμία. Μπορεί όμως να είναι μια προσεκτικά χτισμένη παγίδα που ξεκινά με ηρεμία και τρυφερότητα. Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται γνώση. Οι επιθέσεις έχουν μοτίβα. Μόλις τα μάθεις, δεν πέφτεις ποτέ ξανά.

Σημείωση για την ασφάλεια των λογαριασμών σας

Αν χρησιμοποιείτε καθημερινά social media ή εφαρμογές messaging, κρατήστε πάντα στο μυαλό σας τα παρακάτω.

• Ποτέ δεν κάνουμε login σε ξένους λογαριασμούς, ούτε για βοηθητική πρόσβαση.
• Ποτέ δεν δίνουμε security codes ή confirmation codes που λαμβάνουμε.
• Ποτέ δεν κάνουμε recovery σε email ή social λογαριασμούς άλλων.
• Άγνωστα links, φωτογραφίες και επισυνάψεις χρειάζονται προσοχή.
• Οι εταιρείες δεν ζητούν ποτέ login από τρίτη χώρα για να λυθεί τεχνικό πρόβλημα.
• Κάθε αίτημα που αφορά email, Microsoft, Google, Facebook ή recovery πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη.

Αν έχετε αμφιβολία, σταματήστε, ρωτήστε και συνεχίστε μόνο όταν είστε βέβαιοι ότι είναι ασφαλές.

Κάθε εβδομάδα εμφανίζονται νέες τεχνικές εξαπάτησης, αλλά η καλύτερη άμυνα παραμένει απλή.
Μια στιγμή σκέψης πριν πατήσετε κάτι.

Call to action

Αν έχετε πέσει σε παρόμοια παγίδα ή αν έχετε δει ύποπτες συμπεριφορές στα DMs σας, αφήστε σχόλιο ή στείλτε μου μήνυμα.
Όσο περισσότερο μοιραζόμαστε τέτοιες εμπειρίες, τόσο λιγότεροι πέφτουν θύματα.

Μοιραστείτε το άρθρο με φίλους που χρησιμοποιούν συχνά Snapchat ή Instagram. Μπορεί να τους προστατεύσει την κατάλληλη στιγμή.

Αν ζούσε σήμερα ο Ιησούς…

Δεν θα είχε γραφείο Τύπου. Θα είχε TikTok.

Για να μιλήσει στους νέους με παραβολές σε μορφή 60 δευτερολέπτων.

«Το βασίλειο του Θεού είναι σαν ένα viral βίντεο που αλλάζει τη ζωή σου χωρίς να έχει διαφήμιση στην αρχή.»

Δεν θα φορούσε ράσα. Θα φόραγε φούτερ με κουκούλα.

Και πάνω θα έγραφε “Blessed are the misfits.”

Δεν θα έστηνε εκκλησία. Θα έστηνε τραπέζι.

Και θα έλεγε: «Φέρε ό,τι έχεις – και πείνα, και αμφιβολία, και αμαρτία. Όλα έχουν θέση εδώ.»

Θα μιλούσε με τους αποκλεισμένους.

Τους trans, τους άστεγους, τους πρώην κρατούμενους, τους εθισμένους.

Όχι για να τους “σώσει”, αλλά γιατί τους αγαπά όπως είναι.

Θα αμφισβητούσε τους θρησκευτικούς θεσμούς.

Θα έλεγε στους ιεράρχες:

«Ο Θεός δεν κατοικεί σε μαρμάρινους ναούς με πολυελαίους. Κατοικεί στον καναπέ του ανθρώπου που είναι μόνος και κλαίει.»

Θα έμπαινε σε ένα πολυτελές συνέδριο θρησκευτικών ηγετών και θα φώναζε:

«Ουαί σε εσάς που χτίσατε πύργους για τον εαυτό σας στο όνομά μου! Εγώ ήρθα για να κατεβάσω τους ισχυρούς από τους θρόνους τους.»

Και ίσως — αν τον καλούσε μια εκπομπή τύπου “Στα Άκρα” — να έλεγε:

«Δεν ήρθα να φτιάξω άλλη μία θρησκεία.

Ήρθα να δείξω ότι ο Θεός δεν ζητάει λατρεία, ζητάει αγάπη.

Κι αν δεν μπορείτε να αγαπήσετε, τουλάχιστον μη χτίζετε ναούς πάνω σε φόβο και ενοχή.»

Τελικά, αν ο Χριστός περπατούσε στους δρόμους σήμερα…

Θα τον αναγνωρίζαμε;

Ή θα τον σταυρώναμε πάλι — πιο πολιτισμένα αυτή τη φορά, με hate στο Twitter;